Bước vào mùa lạnh, người có sẵn các bệnh xương khớp sẽ rất khổ sở bởi các cơn đau nhức hành hạ. Nếu biết cách dùng thảo dược cùng với việc điều chỉnh cách ăn uống và lối sống, chúng ta có thể phòng bệnh đau khớp hoặc giảm đau nhức mà không phải tốn kém nhiều.
Lá lốt ăn như rau có thể giúp giảm đau gân cốt, chữa tê thấp, đau lưng
1. Phòng bệnh bằng ăn uống
Theo y học cổ truyền, đau khớp được gọi là chứng tý. Tuỳ theo nguyên nhân và triệu chứng do các thể phong tý, hàn tý, nhiệt tý hoặc thấp tý mà dùng thuốc thích hợp. Thông thường là bệnh cấp tính và cũng có khi tự khỏi, nhưng nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể chuyển sang mạn tính dẫn đến thoái hoá xương khớp.
Y học cổ truyền khuyên nên ăn uống phòng bệnh trước khi dùng thuốc. Còn theo các chuyên gia khớp thì không nên ăn nhiều thịt đỏ, giảm chất béo, đường, bột, ăn nhiều cá chứa chất béo omega-3, nhiều rau cải và trái cây có màu sậm. Nếu có dùng thuốc thì nên dùng ngay các loại thảo dược tự nhiên và cách dễ nhất là sắc uống hoặc pha chế như trà, vì các nhóm hoạt chất chiết được từ các thảo dược này có tác dụng giảm đau kháng viêm rất tốt mà không gây tác dụng phụ.
2. Nếu phải dùng thuốc, ưu tiên thảo dược
Trong các loại thảo dược, có bốn nhóm cây cỏ chứa các hoạt chất tốt cho khớp:
cây cỏ xước
- Nhóm có tinh dầu tác dụng giảm đau và thư giãn gân cốt: lá lốt, thiên niên kiện, khương hoạt, độc hoạt, phòng phong, kinh giới, quế chi, tế tân, bạch chỉ, xuyên khung, ngũ gia bì…
- Nhóm chứa saponosid tác dụng kháng viêm mạnh: cỏ xước, ngưu tất, thổ phục linh, cốt toái bổ, tang ký sinh… Nhiều nghiên cứu cho thấy các hoạt chất này có tác dụng kháng viêm tương đương corticoid mà không gây tác dụng phụ.
- Nhóm chứa flavonoid giúp giảm viêm, chống sưng, tăng cường chất keo trong khớp và chống oxy hoá tế bào: sài đất, kim ngân, rau củ quả có màu sậm như anh đào, mận, nho, việt quất, dâu tằm…
- Nhóm vitamin A hoặc beta carotene và vitamin C : đu đủ, dâu tây, cam chanh quýt, cà chua, khoai lang, càrốt, tác dụng kháng viêm và tăng đề kháng cho cơ thể, đồng thời bổ sung canxi.
Các vị thuốc trên đều có thể mua tại các hiệu thuốc y học cổ truyền. Cũng cần chú ý, trong các thuốc giảm đau khớp có người còn dùng đến thịt rắn hổ, cao hổ cốt, rễ ô đầu… nhưng đây là những loại thuốc có độc nên phải thật thận trọng và có sự chỉ dẫn của thầy thuốc.
3. Thuốc hay quanh nhà
Các cây cỏ dân gian hay dùng để chữa đau khớp thường dễ tìm, rẻ tiền và dễ sử dụng:
- Cà gai leo (Solanum procumbens): dùng rễ, rửa sạch, thái mỏng, phơi khô mỗi ngày dùng 10 – 20g dạng thuốc sắc. Tác dụng chữa phong thấp, đau nhức các đầu gân xương.
- Cỏ xước (Achyranthes aspera): còn gọi là ngưu tất nam, dùng cả cây và rễ, cây có chứa nhiều saponin chống viêm rất tốt. Mỗi ngày dùng 10 – 16g dạng nước sắc chữa sưng khớp gối, đau nhức gân cốt, đau lưng.
- Lá lốt (Piper lolot): dùng lá làm rau ăn và làm thuốc chữa tê thấp, đau lưng, tay chân tê dại, ngày 8 – 12g, sắc riêng hoặc sắc chung với dây đau xương, cốt khí củ, rễ cỏ xước đồng lượng. Có thể nấu nước ngâm tay chân cho người hay bị đổ mồ hôi tay chân.
- Thổ phục linh (Smilax glabra): dùng thân, rễ phơi khô, có tác dụng lợi gân cốt, kiện tỳ, giải độc, tiêu phù. Mỗi ngày dùng 10 – 12g sắc uống hoặc phối hợp thành bài thuốc gồm thổ phục linh 20g, thiên niên kiện, đương quy đều 8g, bạch chỉ 6g, cốt toái bổ 10g, sắc uống hoặc ngâm rượu uống chữa phong thấp, gân xương đau nhức, tê buốt tay chân.
- Dây đau xương (Tinospora tomentosa): dùng thân dây, 8 – 12g trong ngày, sắc uống chữa tê thấp và đau nhức gân cốt, bồi bổ sức khoẻ. Có thể giã lá tươi trộn với rượu đắp lên các chỗ sưng đau.
Ké đầu ngựa
- Ké đầu ngựa (Xanthium strumarium): dùng quả chín vàng khô, tác dụng tán phong trừ thấp, ngày dùng 6 – 12g dạng thuốc sắc chữa phong thấp, tay chân co rút, các khớp sưng đau.
- Thiên niên kiện (Homalomena aromatica): thân rễ có mùi thơm, ngày dùng 10 – 12g, sắc chung với các vị khác hoặc ở dạng ngâm rượu, tác dụng bổ gân cốt, chữa tay chân tê mỏi, đau nhức các xương khớp, người già nhức xương, ê ẩm mình mẩy.
- Ngũ gia bì (Acanthopanax spinosum): dùng vỏ thân hay vỏ rễ, dạng sắc hoặc ngâm rượu, chữa phong thấp, làm mạnh gân cốt, tăng lực.
4. Bài thuốc dân gian chữa xương khớp
Dân gian có bài thuốc rượu chữa thấp khớp gồm: lá lốt 800g, cà gai leo 300g, cỏ xước 300g, thổ phục linh 300g, quế chi 100g, thiên niên kiện 300g, tất cả phơi khô, tán nhỏ, ngâm trong 5 lít rượu trắng ngon từ 7 – 10 ngày, uống mỗi ngày 2 lần, mỗi lần 30ml.
Theo Viet Bao.vn
Giảm đau xương khớp bằng thảo dược tự nhiên
